WIELKA BRYTANIA
Od 1 stycznia 2000r. testy teoretyczne dla większości typów pojazdów są przeprowadzane przy użyciu technologii ekranu dotykowego. The Driving Standards Agency przeprowadza rocznie około 1,2 mln. testów. Aktualny współczynnik zdających wynosi 65%.
Test teoretyczny zawiera 35 pytań wielokrotnego wyboru. Aby egzamin zaliczyć pozytywnie, należy w ciągu 40 minut odpowiedzieć na przynajmniej 30 pytań. Bank pytań zawiera ponad 1000 pytań. Cały bank oficjalnych pytań testowych jest dostępny w formie książki lub płyty CD. Pomocne materiały można uzyskać u swoich instruktorów lub też wypożyczyć z biblioteki.
Test za pomocą technologii ekranu dotykowego jest bardzo przyjazny dla użytkownika. Zdający, którzy mają trudności z czytaniem, cierpiący na dysleksję czy ci, którzy nie potrafią czytać lub pisać po angielsku, mają możliwość odsłuchania pytań przez słuchawki. Tłumaczenia na kasetach audio są dostępne w 14 obcych językach. Dostępny jest również test na wideo w języku migowym dla zdających, którzy są głusi lub mają trudności ze słuchem.
Osoba nadzorująca przebieg egzaminu dokładnie wyjaśnia i udziela instrukcji, co należy zrobić, oraz podaje kilka pytań przykładowych, dzięki którym można zaznajomić się z formą egzaminu. Wynik testu jest dostępny natychmiast po jego zakończeniu. Jeśli egzamin zostaje zaliczony, zdający otrzymuje potwierdzenie, natomiast, jeśli wynik jest negatywny, zdający otrzymuje listę zagadnień, które nie zostały dostatecznie przyswojone. Po zdaniu testu teoretycznego świadectwo jest ważne tylko przez 2 lata, dlatego należy zdać egzamin praktyczny w przeciągu tego okresu, w przeciwnym bowiem razie trzeba ponownie zaliczyć test teoretyczny. Aby przystąpić do egzaminu praktycznego należy mieć zaliczony test teoretyczny. Aby móc przystąpić do testu teoretycznego trzeba mieć ukończone 17 lat.
Egzamin jest organizowany przez instytucję Drivesafe LTD, która jest odpowiedzialna za przeprowadzanie egzaminów w 158 różnych ośrodkach na terenie Walii, Szkocji, Anglii i Północnej Irlandii.
Prawo jazdy poszczególnych kategorii uprawnia do kierowania:
1) kategorii A1 - motocyklem o pojemności skokowej silnika 75 - 125 cm3 i mocy nie przekraczającej 11 kW; min. wiek 17 lat
2) kategorii A - motocyklem o pojemności skokowej silnika nie przekraczającej 125 cm3 i mocy do 25 kW (z lub bez przyczepki bocznej); min. wiek 17 lat
3) kategorii B1 - trójkołowym lub czterokołowym pojazdem silnikowym o masie własnej nie przekraczającej 550 kg; min. wiek 17 lat
4) kategorii B - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, i max. z 8 miejscami siedzącymi bez siedzenia kierowcy i z przyczepą do 750 kg; min.wiek 17 lat
5) kategorii B+E - pojazdem kategorii B łącznie z przyczepą powyżej 750 kg, o masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t; min. wiek 17 lat
6) kategorii C1 - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t i nie przekraczającej 7,5 t, z przyczepą powyżej 750 kg; min. wiek 18 lat
7) kategorii C1+E - zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii C1 i przyczepy powyżej 750 kg; min. wiek 21 lat
8) kategorii C - pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i z przyczepą do 750 kg; min. wiek 21 lat
9) kategorii C+E - pojazdem kategorii C łącznie z przyczepą powyżej 750 kg; min. wiek 21 lat
10) kategorii D1 - pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 9-16 pasażerów, z przyczepką do 750 kg; min. wiek 21 lat
11) kategorii D1+E - zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii D1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego; min. wiek 21 lat
12) kategorii D - autobusem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 8 pasażerów, z przyczepą do 750 kg; min. wiek 21 lat
13) kategorii D+E - pojazdem kategorii D łącznie z przyczepą powyżej 750 kg; min. wiek 21 lat
14) kategorii F - traktorem rolniczym; min. wiek 17 lat
15) kategorii G - walcem drogowym; min. wiek 21 lat
16) kategorii H - pojazdami śladowymi; min. wiek 21 lat
17) kategorii P - motorowerem, min. wiek 16 lat
NIEMCY
Na egzaminie teoretycznym ubiegający się o prawo jazdy musi udowodnić, że:
- posiada wystarczającą wiedzę do prowadzenia pojazdów silnikowych zgodnie z przepisami prawnymi, a także co do sposobu jazdy "świadomie" tj. zgodnie z ochroną środowiska i oszczędzaniem energii
- zapoznał się z zagrożeniami ruchu drogowego i odpowiednimi sposobami zachowań w celu ich unikania
Pisemny test teoretyczny ma formę "krzyżykową", zdający otrzymuje formularz egzaminacyjny, w którym potem zaznacza swoje odpowiedzi. Test zawiera 30 pytań i trwa 30 minut. Pytania są wielokrotnego wyboru, każde zawiera trzy możliwe odpowiedzi, z których należy zaznaczyć te poprawne. Poszczególne pytanie ma również swoją wartość, wg której ustalana jest liczba punktów błędnych przy złej odpowiedzi. Jako błąd traktowana jest odpowiedź zła lub brak odpowiedzi. Do każdego pytania podawana jest możliwa ilość punktów błędnych i może wynosić 2,3,4 lub 5 punktów. Aby pozytywnie zaliczyć egzamin kategorii B należy uzyskać przynajmniej 101 punktów z 110 możliwych do zdobycia.
W Niemczech można zdobyć prawo jazdy na następujące kategorie:
A - motory o pojemności skokowej większej niż 125 cm3 ( z lub bez przyczepki bocznej)
A1 - motory o pojemności skokowej do 125 cm3 ( z lub bez przyczepki bocznej)
A2 - mało- i trzykołowe pojazdy silnikowe o ciężarze pustym do 550 kg
B - samochody silnikowe i trzykołowe pojazdy silnikowe do 3 500 kg ciężaru całkowitego i max. 8 miejscami siedzącymi bez siedzenia kierowcy ( samochód)
C - samochody silnikowe do przewożenia towarów o ciężarze całkowitym większym niż 3 500 kg ( ciężarówka)
C1 - samochody osobowe, samochody silnikowe straży pożarnej i samochody silnikowe mieszkalne o ciężarze całkowitym większym niż 3 500kg
D - samochody silnikowe do przewozu osób z ponad 8 miejscami siedzącymi bez siedzenia kierowcy
D1 - pojazdy silnikowe ( bez kategorii A,A1) do zarobkowego przewożenia osób do 3 500 kg ciężaru całkowitego. Nieograniczona liczba miejsc (taxi)
D2 - pojazdy silnikowe ( bez kategorii A,A1) do niezarobkowego przewozu osób do 3 500 kg ciężaru całkowitego. Nieograniczona liczba miejsc
E - przyczepy o ciężarze całkowitym ponad 750 kg do samochodów silnikowych kat.
B, C lub D ( przy zdaniu kat. B, kat. E jest w "prezencie") Egzamin na przyczepy dla przyczep ponad 750 kg ciężaru całkowitego należy złożyć tylko do kat.C
F - pojazdy silnikowe o prędkości max. do 45 km/h oprócz zarobkowego transportu osób (od 16 lat)
G - gospodarcze pojazdy silnikowe (traktor)
USA
Procedurę wystawiania prawa jazdy ustalają poszczególne stany, co powoduje, ze nieco inne warunki musi spełniać kandydat na kierowcę w Michigan niż na Florydzie, w Nowym Yorku czy też w Kalifornii. A skoro ma się do czynienia z prawem lokalnym a nie federalnym, prawo jazdy posiadacza, który zmienia swoje miejsce zamieszkania i osiedla się w innym stanie - najczęściej traci ważność i trzeba wyrabiać je od nowa. Większość stanów w takim przypadku zwalnia kierowcę z wymogu egzaminu jazdy, ale musi on zdać test obejmujący lokalne przepisy. Do wyjątku zaliczane jest postępowanie władz Kalifornii, która nie uznaje żadnego innego prawa jazdy (zarówno amerykańskiego, jak i zagranicznego, np. z UE) oprócz własnego. Z tego właśnie powodu nowi mieszkańcy tego stanu muszą zaliczać zarówno egzamin z jazdy, jak i test z przepisów.
Ponieważ nie da się w tym kraju funkcjonować bez samochodu, zajęcia z prawa jazdy odbywają się w wyższym gimnazjum- może się na nie zapisać uczeń po skończeniu 15 lat, który po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń od władz stanu ma prawo przystąpić do egzaminu przed ukończeniem 16 roku życia - ale dopiero po swoich urodzinach otrzyma tymczasowy dokument, który zezwoli mu na prowadzenie pojazdu przez najbliższe 2 lata w obecności osoby pełnoletniej.
W USA pełnoletność do prowadzenia samochodu to 18 lat, a do spożywania alkoholu 21. Prawo to zostało ustanowione z powodu częstych wypadków wywołanych przez młodocianych pijanych kierowców.
Kalifornia wprowadziła dodatkowe utrudnienia wobec cudzoziemców. Pod pretekstem zwalczania zjawiska nielegalnej imigracji, zabroniła wystawiania swego prawa jazdy osobom, które w paszportach posiadają tzw. wizę turystyczną. Nie robią tego inne stany. Przygotowanie do egzaminu testowego polega na przestudiowaniu stanowego kodeksu drogowego, który jest rozdawany za darmo. Nie można zaliczyć tego testu bez zdobycia wiedzy o pomysłach lokalnych legislatorów. Na Florydzie jedno z pytań brzmiało: "Co należy zrobić, jeśli w trakcie jazdy na autostradzie otworzy się na ościerz maska i przesłoni widok przedniej szyby?" Błędna odpowiedź brzmiała: "Zjadę na pobocze, zatrzymam się i zamknę maskę", natomiast prawidłowa:" Będę jechał dalej, wystawię głowę przez lewe boczne okno, aż dojadę do legalnego zjazdu, skręcę, a potem poszukam parkingu lub legalnego miejsca postoju, gdzie zamknę maskę".
Testy teoretyczne w poszczególnych stanach są różne. W niektórych z nich wymaga się zaliczenia jednego testu teoretycznego, w innych istnieją dodatkowe testy podczas egzaminu praktycznego. Poszczególne stany różnią się przede wszystkim ilością pytań na teście oraz ograniczeniami, które są wymagane podczas nauki jazdy. Ograniczenia te mogą dotyczyć wieku osoby towarzyszącej uczącemu się, liczby godzin jazdy, które należy zaliczyć, a nawet rodzaju dróg, po jakich można jeździć uczącemu się. Różne sposoby egzaminowania kierowców na przykładzie kilku wybranych stanów:
a) WEST VIRGINIA
Test składa się z dwóch części i sprawdza znajomość znaków drogowych, prawa drogowego i techniki bezpiecznej jazdy. Pierwsza część egzaminu dotyczy znaków drogowych i należy poprawnie odpowiedzieć na wszystkie 10 pytań. Druga część zawiera 25 pytań wielokrotnego wyboru i należy odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej 80%. Test przeprowadzany jest przy pomocy komputera.
W styczniu 2001 r. wprowadzono nowy system zdawania na prawo jazdy.
Stopnie prawa jazdy:
§ Instruction permit - pozwolenie prowadzenia pojazdu dla osób w wieku 15-18 lat. Posiadacz tego pozwolenia może poruszać się po drogach publicznych w godz. 5:00 - 23:00 wyłącznie w towarzystwie osoby powyżej 21 lat, mającej prawo jazdy i siedzącej obok kierowcy
§ Intermediate driver's license - dla osób powyżej 16 lat posiadających Instruction permit przez okres przynajmniej 6 miesięcy i świadectwo potwierdzające przynajmniej 30 godzin nauki jazdy. Posiadacz tej licencji może poruszać się bez osoby towarzyszącej wyłącznie w godzinach 5:00-23:00 i może przewozić maksymalnie 3 pasażerów poniżej 19 lat § Full class license - dla osób powyżej 18 lat
b) NEW YORK
Test pisemny zawiera 20 pytań, aby zaliczyć egzamin pozytywnie należy poprawnie odpowiedzieć na przynajmniej 14 z nich, w tym przynajmniej na 2 z 4 pytań ze znaków drogowych. Po zdaniu testu teoretycznego wydawane jest zaświadczenie, które jest ważne przez okres do 5 lat, w zależności od daty urodzin w stosunku do daty złożenia egzaminu. Każda osoba, która zdaje test pierwszy raz otrzymuje prawo jazdy, które jest ważne przez 5 lat. Minimalny wiek kierowcy wynosi 16 lat.
Pozwolenia obowiązujące w Nowym Yorku:
1) Junior Learner Permit - dla osób poniżej 18 lat, z tym pozwoleniem można poruszać się na wyznaczonych tylko drogach w godzinach 5:00 -21:00 i wyłącznie w towarzystwie instruktora nauki jazdy
2) Junior license - dla osób poniżej 18 lat, to zaświadczenie pozwala na samodzielną jazdę w godzinach 5:00 - 21:00
3) Driver's license - dla osób powyżej 18 lat
c) CALIFORNIA
Egzaminy teoretyczne są w formie pisemnej, mogą być przeprowadzane w 31 obcych językach, w języku migowym, przy użyciu nagrania z kasety lub przy pomocy lektora czytającego pytania.
§ Driver license - można otrzymać po ukończeniu 18 lat. Test teoretyczny zawiera 36 pytań z prawa drogowego i ze znaków, aby zaliczyć egzamin pozytywnie należy odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej 31 pytań. Jeśli osoba zdaje pierwszy raz otrzyma pozwolenie, z którym będzie mogła się poruszać po drogach podczas nauki jazdy, ale tylko w towarzystwie osoby powyżej 18 lat, która posiada ważne kalifornijskie prawo jazdy i siedzi obok kierowcy. Dopiero po zaliczeniu egzaminu z jazdy można otrzymać prawo jazdy. § Provisional permit - może otrzymać osoba w wieku 15 - 18 lat. Test teoretyczny zawiera 46 pytań z prawa drogowego i ze znaków, aby zaliczyć egzamin pozytywnie należy odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej 39 pytań. Zdający ma 3 szanse, jeśli nie zda ponownie może przystąpić do egzaminu dopiero za 7 dni. W ciągu pierwszych 6 miesięcy w godzinach nocnych 23:00 - 5:00 trzeba jeździć w towarzystwie osoby prywatnej powyżej 25 lat lub instruktora jazdy.
d) FLORYDA
Egzamin teoretyczny składa się z dwóch części. Pierwsza część zawiera 20 pytań wielokrotnego wyboru ze znaków drogowych, które należy zidentyfikować poprzez kolor, kształt i znaczenie. Część druga dotyczy zasad ruchu, test składa się również z 20 pytań wielokrotnego wyboru odnoszących się do prawa stanowego Florydy. Aby zaliczyć test pozytywnie należy odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej 15 pytań z każdej części. Można tutaj ubiegać się o prawo jazdy kategorii A, B, C, D i E. Kategorie A, B, i C są komercyjne - na duże ciężarówki i autobusy.
Pozwolenia obowiązujące na Florydzie:
§ Learner's Driver License - dla osób od 15- 18 lat, które ubiegają się o prawo jazdy kat. E. Osoby te mogą poruszać się tylko w towarzystwie innego kierowcy powyżej 21 lat i przez pierwsze 3 miesiące tylko w godzinach 6:00 - 19:00, po tym okresie 6:00 - 22:00. Aby otrzymać prawo jazdy nie można w ciągu 12 miesięcy mieć na swoim koncie żadnych wykroczeń drogowych. Wymagane jest również potwierdzenie, że zostało zaliczonych 50 godzin jazdy, w tym 10 godzin jazdy w nocy
§ Driver's License - dla osób powyżej 18 lat
e) ARIZONA
W stanie Arizona ze względu na to, że kierowcy nastoletni stanowią największe zagrożenie na drogach wprowadzono 3 stopniowy system egzaminowania kierowców poniżej 21 lat. Istnieją trzy klasy pozwoleń:
§ Instruction Permit - można otrzymać to pozwolenie mając 15 lat i 7 miesięcy, jest ono wymagane przez okres 5 miesięcy. Posiadacz tego pozwolenia może jeździć po drogach tylko w towarzystwie innego kierowcy, który ma ważne prawo jazdy i siedzi obok kierowcy § Graduated License - można otrzymać to pozwolenie po ukończeniu 16 lat, ale mając nie więcej niż 18 lat. Osoba taka musi mieć ważne Instruction Permit i ukończoną szkołę jazdy (minimum 25 godzin jazdy w dzień i 5 godzin w nocy). Posiadacz tego pozwolenia może już jeździć sam o każdej porze dnia i nocy
§ Operator License - można otrzymać po ukończeniu 18 lat
Również sam dokument prawa jazdy różni się formatem ( poziomy format dla osób poniżej 21 lat - zaznaczone jest przy zdjęciu na czerwono " poniżej 21" oraz podana jest data ukończenia tego wieku), dlatego na przykład podczas kontroli od razu wiadomo czy kierowca jest młody.
Egzamin teoretyczny jest w formie testu pisemnego. Istnieje również możliwość zdawania egzaminu ustnego - należy osobiście wynająć tłumacza.
f) NEW JERSEY
Pisemny test teoretyczny składa się z 30 pytań. Aby zaliczyć go pozytywnie należy odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej na 24 pytania tj. 80%. Egzamin dostępny jest w kilkunastu językach: angielskim, arabskim, chińskim, greckim, francuskim, niemieckim, włoskim, japońskim, koreańskim, portugalskim, rumuńskim rosyjskim, hiszpańskim, tureckim, wietnamskim i polskim. Jest to jedyny stan, w którym można otrzymać test w języku polskim. Można również zdawać ten egzamin ustnie, ale tylko w języku angielskim i hiszpańskim. Oprócz pytań testowych na egzaminie należy również odpowiedzieć na pytanie czy wyraża się zgodę na to, by ewentualnie w razie wypadku i śmierci podarować potrzebującym swoje organy. W związku z dużą ilością wypadków, których głównymi inicjatorami są nieletni kierowcy, w New Jersey obowiązują pozwolenia: § Learner's permit- dla osób w wieku 16-18 lat § Non - photo Provisional license - dla osób powyżej 17 lat, które minimum 6 miesięcy jeździły "pod nadzorem" § Basic license - dla osób powyżej 18 lat
JAPONIA
Egzamin teoretyczny i praktyczny przeprowadzany jest tylko 2 razy dziennie i nie można zdawać obu tych egzaminów w tym samym dniu. Test teoretyczny oparty jest na systemie prawda-fałsz, zdający musi zaznaczyć poprawną odpowiedź. Najpierw należy zdać test na tymczasowe pozwolenie prowadzenia pojazdu tzw. temporary driver's license. Aby zaliczyć ten test pozytywnie trzeba odpowiedzieć poprawnie na przynajmniej 45 pytań z 50 możliwych (tj.90%). Po otrzymaniu pozwolenia można prowadzić pojazd w obecności osoby, która posiada ważne prawo jazdy przynajmniej od 3 lat i siedzi na przednim siedzeniu obok kierowcy. Po nauce jazdy można przystąpić do końcowego egzaminu na prawo jazdy. Tym razem test teoretyczny zawiera 100 pytań typu prawda-fałsz i aby go zaliczyć należy odpowiedzieć na przynajmniej 90 z nich. Test jest przeprowadzany przy użyciu komputera i specjalnej klawiatury z dwoma przyciskami. Przy zaznaczeniu opcji prawda- należy przycisnąć guzik zielony, a przy wyborze fałsz- czerwony. Tak więc obsługa jest bardzo prosta i czytelna. Po zakończeniu testu wyniki wyświetlane są na billbordzie, zapalają się numery tych uczestników, którzy zdali egzamin. Minimalny wiek otrzymania prawa jazdy w Japonii wynosi 18 lat. Test teoretyczny może być przeprowadzany w 8 językach.
|